Criteria oorlogsslachtoffers

De citeria, die tot selectie van de 7 namen van verzetsmensen op de plaquette aan de westgevel van het stadhuis hebben geleid, zijn niet gevonden. Juist daarom heeft de initiatiefgroep zich druk gemaakt om ten behoeve van de nieuwe lijst een aantal criteria op te stellen. In het stadhuis hing in 2012 al een lijst met de namen van Goudse Joodse slachtoffers. Daarom is er ook overleg geweest met de Stichting Metaheerhuis om te kunnen bepalen of er nu één totale lijst of een extra aanvullende lijst moet komen. In goed overleg is toen gekozen voor het laatste. De gegevens op de aanvullende lijst wordt op vergelijkbare wijze weergegeven. In mei 2014 zijn beide lijsten samengevoegd en aan de buitengevel van het stadhuis aangebracht.

In de loop van 2012 is ook onderzoek gedaan naar Gouwenaars die in krijgsdienst bij de bezetter zijn geweest en daarbij zijn gesneuveld. Het betreft 10 namen van gesneuvelden. Deze namen komen niet voor op de lijst met slachtoffers. Ze worden ook niet elders op deze website met name genoemd, omdat dit de persoonlijke levenssfeer van nabestaanden zou (kunnen) schaden. (zie ook verantwoording)

Categorieën slachtoffers

A        Militairen

B        Verzetsmensen

C        Burgers

D       Leden van de koopvaardij

N.B. bij alle onderverdelingen is het begrip Gouwenaar in detail beschreven

Selectiecriterium Oorlogsgeweld

De vormen van geweld zijn:

  • Overlijden tijdens het uitoefenen van militaire dienst
  • Executie in Gouda, in of bij een gevangenkamp, of elders door of in opdracht van de Duitse bezetter.
  • Overlijden in een gevangenis, (concentratie- of werk-)kamp of op andere wijze van de vrijheid beroofd zijnde, door toedoen van de Duitse bezetter.
  • Overlijden als gevolg van handelingen door de Duitse bezetter.
  • Overlijden tengevolge van bombardementen of ander oorlogsgeweld.

N.B. In Azië door de Japanse bezetter

Selectiecriterium Gouwenaar

Volgens het voorstel van de toenmalige (2012) burgemeester Wim Cornelis dient de lijst de namen te noemen van de Gouwenaars die door oorlogsgeweld om het leven zijn gekomen.

Wat is een Gouwenaar?

  1. Iemand die er geboren en getogen is, of
  2. Iemand die er geboren is, of
  3. Iemand die ten tijde van zijn arrestatie of overlijden in Gouda woonachtig is, of
  4. Anders nml. ….

Ten aanzien van het begrip Gouwenaar lijkt de eerste formulering te krap. Deze is ook niet gebruikt bij het opstellen van de lijst met 7 namen, die thans op de plaquette voorkomen. De tweede formulering is om dezelfde redenen te krap. De derde formulering lijkt de meest juiste. In principe is gekozen voor definitie 3.

Echter dan rijst opnieuw een ander probleem: wat doe je met militairen die vlak voor hun overlijden op een kazerne woonden of uitgezonden waren? Wat doe je met “Engelandvaarders” die in Engeland woonden? Wat doe je met mensen die door de arbeidsinzet elders zijn gaan (in-)wonen en tenslotte wat doe je met KNIL-militairen en familie die in Nederlands Indië gingen wonen?

Al deze vragen zijn beantwoord bij de betreffende groep waartoe ze behoorden door middel van uitgewerkte definities

Selectiecriterium tijdstip van overlijden.

Alle personen die als direct gevolg van het geweld van de Tweede Wereldoorlog om het leven zijn gekomen of als direct gevolg van verwondingen korte tijd later zijn overleden.

Daarbij dienen de grenzen van 10 mei 1940 en 5 mei 1945 flexibel te worden toegepast, Dat wil zeggen dat gerekend wordt vanaf het begin van de mobilisatie tot aan het opheffen van de staat van beleg (01-08-1945).

Voor Azië geleden de daarvoor toepasbare data.

Uitzonderingen en aanvullende bepalingen.

Er kunnen zich situaties voordoen die bij het vaststellen van de gehanteerde definities niet te voorzien waren. In die gevallen beslist de initiatiefgroep opnieuw en voegt een omschrijvende motivatie toe bij de criteria.

Voorbeeld:

Arie Zwanenburg loopt Tuberculose op en sterft op 6-9-1945 in Helmstad.

Aanvullende motivatie: Wanneer direct na het einde van de oorlog iemand langer moet verblijven in bijvoorbeeld een (werk)kamp of ziekenhuis en later komt te overlijden ten gevolge van ontberingen of tijdens de oorlog opgelopen letsel of ziekten als tuberculose vlektyfus, etc. dan beschouwen wij deze persoon ook als oorlogsslachtoffer.

Het tijdstip van overlijden kan soms vele jaren later liggen, terwijl er redelijke vermoedens zijn dat de oorlog aan het (vroeder) overlijden heeft bijgedragen. In dat geval wordt de naam niet toegevoegd aan de lijst.

Voorbeeld:

Roelof IJsseltein is zwaar gewond aan een executie door Nederlandse politiemannen ontsnapt. Hij overleed in 1986 en heeft (samen met zijn gezinsleden!) zijn leven lang last gehad van deze oorlogservaringen. Hij is niet opgenomen in de lijst. Wel hebben we uit erkenning voor het grote leed dat hem is overkomen en uit respect voor zijn gezin zijn levensverhaal op deze website opgenomen. (zie hieronder bij bijzondere slachtoffers)

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.