B2. De weerspannigen

Personen die door hun weerspannigheid ten opzichte van de bezetter het leven lieten.

Door een toeval ontdekte Hans Suijs in de zomer van 2007 de naam van Klaas Sixma op het monument van Kamp Vught. Sixma werd precies op zijn 28e verjaardag gefusilleerd.

In de zomer van 2011 trok een interview in het AD met de kleindochter van Willem Schoutese (mevrouw Cora Boxma-Heij) de aandacht.

Naam geboren overleden Opmerkingen
K.   (Klaas) Sixma 30-08-1916 Velzen 30-08-1944   Vught Waarschijnlijk gecremeerd.  Overlijdensakte   Gouda 1947-239 (extract uit Vught)
W.J.E.   (Willem Johannes Engelbartus) Willem Schoutese 15-07-1896 Ginniken en Bavel 03-08-1942 Dachau Waarschijnlijk gecremeerd.  Overlijdensakte Gouda 1944-459 (extract uit Dachau)

Waarom stonden ze niet op de plaquette?
De namen Sixma en Schoutese zijn niet genoemd bij de eerste lijst van 7 namen, terwijl ze onmiskenbaar vanwege hun daden en houding om het leven zijn gebracht door de bezetter. Beiden komen voor op de lijst van de OGS en Sixma daarnaast ook op de erelijst van het NIOD.

Aanvankelijk leek het onbegrijpelijk waarom ze niet vermeld werden. Toch zijn er wel enige plausibele verklaringen voor:

  1. Klaas Sixma werd al op 31-12-1943 gevangen genomen. Hij had een joodse onderduiker in huis. Ook zijn vader werd gearresteerd. Willem Schoutese werd al gearresteerd op 25-06-1941 tijdens de zogenoemde “functionarisrazzia”. De eerste OD-organisatie is in Gouda door een groot aantal arrestaties eind 1942 uit elkaar gevallen. Pas maanden later ontstond een nieuwe organisatie (zie Gouda WOII blz. 142). Het is heel goed denkbaar dat er nooit contact is ontstaan Tussen de tweede organisatie en Sixma. Schoutese was toen al overleden.
  2. Het overlijden van Sixma wordt pas later in 1947 verwerkt in de administratie. De lijst van 7 is al op of vóór 30 september 1946 opgesteld
  3. Sixma en Schoutese zijn geen oorspronkelijke Gouwenaars (de Sixma’s kwamen uit Velzen, Schoutese uit Groningen) De familie van Sixma (weduwe, ouders en zussen en zijn kinderen) verlaten Gouda vrij snel na de bevrijding.
  4. Schoutese stond al vóór de Tweede Wereldoorlog bekend als iemand die als communist voor de arbeiders opkwam. Gezagsdragers hadden na het oproer in Boskoop een grondige hekel aan dit soort politieke actievoerders. (zie ook W. Schoutese)
  5. Na de oorlog was er vrij snel een “koude oorlog” tussen de grootmachten. Enige achterdocht richting communisten kan ook nog een rol hebben gespeeld. Dit ondanks het feit dat de communisten tot de eersten behoorden die zich fel tegen de Duitse overheerser teweer hebben gesteld. Vooral aan het begin van de oorlog.
  6. Na de oorlog is iedereen snel aan de wederopbouw van Nederland begonnen. Terugkijken was in die jaren geen gebruik en … zij die verzet hadden gepleegd en hun familie zwegen erover.

Criterium Gouwenaar: Personen die in Gouda woonden ten tijde van hun arrestatie.

Conclusie: Beide personen voldoen aan de criteria.